Bloggfęrslur mįnašarins, mars 2017

Fagnašarefni Bretum og mörgum öšrum aš śrsögnin śr ESB er aš verša aš veruleika

Dagurinn skal ekki lķša svo, aš Bretum verši ekki fęršar hér heilla- og hamingjuóskir meš aš hefja ķ dag formlegt ferli śt­göng­unnar śr ESB, sem į aš ljśka ķ marz 2019.

Image result for Theresa May Žaš, sem fįir bjuggust viš, geršist! Eša hver trśši žessu fyrir tveim­ur įrum? En brezka žjóš­in og sķšan brezka rķkis­stjórnin hafa framkvęmt žetta af sinni ein­urš, og į Theresa May forsętis­rįšherra heišur skilinn fyrir framgöngu sķna ķ mįlinu. "There is no turning back," segir hśn - Bretland sé aš yfirgefa Evrópu­sambandiš, žótt landiš vilji įfram halda góšu sambandi viš alla Evrópu.

David Cameron, fyrrverandi forsętisrįšherra Bretlands. David Cameron var ekki mašurinn til aš fylgja žjóšinni eftir meš žetta śrsagnarferli, enda hafši hann barizt fyr­ir žvķ, aš Bret­ar yršu įfram inn­an Evr­ópu­sambands­ins, en hann hafši žó stašiš viš lof­orš sitt um žjóšar­at­kvęši og telur enn "aš žaš hafi veriš rétt aš gera žaš" og aš Th­eresa May sé "meš réttu aš taka nęsta skref til žess aš tryggja aš vilji fólks­ins nįi fram aš ganga.“

Og hann gekk lengra ķ žessu vištali ķ tilefni dagsins, en žaš var tekiš viš hann į ferš ķ Śkraķnu:

Ca­meron sagšist vona aš Bret­land yf­ir­gęfi Evr­ópu­sam­bandiš. Landiš myndi žó įfram vinna meš öšrum Evr­ópu­rķkj­um į sviši ör­ygg­is­mįla og annarra mįla. Žrįtt fyr­ir aš vera aš yf­ir­gefa sam­bandiš vęri Bret­land ekki aš yf­ir­gefa Evr­ópu eša aš segja skiliš viš evr­ópsk gildi. Minnti hann į aš Bret­ar hefšu alltaf veriš frem­ur ófśs ašild­aržjóš inn­an Evr­ópu­sam­bands­ins.

„Viš vor­um ķ Evr­ópu­sam­band­inu frem­ur į for­send­um nota­gild­is en til­finn­inga. Viš vor­um žar vegna višskipta, viš vor­um žar vegna sam­vinn­unn­ar og ég taldi rétt aš vera įfram inn­an sam­bands­ins vegna žess aš ég vildi meiri višskipti og meiri sam­vinnu. En hins veg­ar sigraši hin fylk­ing­in kosn­ing­una og fyr­ir vikiš veršum viš aš halda įfram meš śt­göng­una.“ (Mbl.is, leturbr. jvj)

Hefši žetta bandalag Evrópurķkja haldiš sig viš žaš aš vera frķverzlunar­samband, hefšu Bretar naumast gengiš śr žvķ. En įgengnin į löggjafarvald mešlimarķkjanna er žvķlķkt, aš fullveldi žeirra er skert ķ verulegum atrišum į żmsum svišum og getur skerzt ķ sķvax­andi męli fyrir sakir žeirra verkferla og starfshįtta, sem žar eru komnir ķ gang, enda m.a. tryggšir į grunni Lissabon­sįttmįlans (2007/2009). Žetta lķkar Bretum ekki. Rįšamenn ķ Brussel hefšu trślega getaš komiš ķ veg fyrir śrsögnina, hefšu žeir gefiš meira eftir ķ samn­ingum viš Cameron-stjórnina og snśiš ķ veigamestu mįlum til baka af samruna­brautinni, en ekki gįtu žeir hugsaš sér žaš! En um leiš kann žetta žį jafnvel aš marka endalok žessa sambands, žvķ aš fleiri žjóšir stynja undan įlaginu af žungbęrri efnahags­stjórn žess, skriffinnsku og megnri forręšishyggju.

Jón Valur Jensson.


mbl.is Bretar ekki aš yfirgefa Evrópu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

ESB aš ganga ķ endurnżjun lķfdaganna eša aš nįlgast endalokin?

Sama dag og ESB-leištogar halda upp į 60 įra af­męli Evr­ópu­sam­bands­ins og skrifa undir endur­nżjašan Rómar­sįttamįla varar Franz pįfi žį viš žvķ aš "stofn­un­in eigi žaš į hęttu aš lķša und­ir lok ef nż fram­tķš­ar­sżn veršur ekki sett fram, byggš į upp­haf­legri hug­sjón henn­ar um sam­stöšu."

„Žegar stofn­un miss­ir sjón­ar į stefnu sinni og get­ur ekki leng­ur horft fram į viš, žį fer henni aft­ur og žegar til lengri tķma litiš gęti hśn lišiš und­ir lok,“ sagši Franz ķ ręšu sem hann hélt fyr­ir leištoga ESB ķ Vatķkan­inu. (Mbl.is)

Image result for Pope Francis European Union Myndin er af pįfanum ķ heimsókn hjį ESB 26. nóv. 2014

Pįfinn er ekki neikvęšur gagnvart upphaflegum tilgangi sambandsins, stofnendur žess hafi trśaš į framtķšina eft­ir eyšilegg­ing­una ķ sķšari heims­styrj­öld­inni og ekki skort hug­rekki, en hann bętir viš, aš samstaša verši aš vera fyr­ir hendi ķ Evr­ópu, og lżsti hann žvķ yfir į fundi ķ Róm meš fulltrśum ESB, aš slķk samstaša vęri „įhrifa­rķk­asta móteitriš gegn nś­tķma śt­gįfu lżšskrums.“ (Frétt mbl.is: Seg­ir aš ESB gęti lišiš und­ir lok)

Vitaš er, aš śrsögn Breta śr Evrópusambandinu er fastįkvešin af brezku rķkisstjórninni ķ kjölfar žjóšaratkvęšis į žann veg, žótt sambandiš reyni hvaš žaš getur aš bregša fęti fyrir Breta į žeirri leiš, m.a. meš žvķ aš krefja žį um 50-60 milljarša evra, andvirši um 6.000-7.000 milljarša ķslenzkra króna (sbr. erlend skrif hér).

En fleiri kunna aš vera į leiš śr Evrópusambandinu en Bretar, jafnvel er ekki vķst aš stofnžjóšir eins og Frakkar, Hollendingar og Ķtalir verši jafn-tryggar ķ bandinu į nęstu įrum eins og tališ hafši veriš, og gętir žess nś žegar ķ kringum kosningar ķ tveimur žeirra landa og Ķtalķa talin ķ verulegum erfišleikum meš sķn samskipti viš ESB. Žvķ kann žaš ekki aš vera svo fjarstętt ķ oršum pįfans, aš samstaša ES-rķkjanna gęti meš tķmanum lišiš und­ir lok.

Jón Valur Jensson.


mbl.is Undirritušu nżjan Rómarsįttmįla
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Ķrland og Ķsland: Fengum aš heyra žaš: Viš fórum leišina réttu, einmitt ekki ķrsku hrakfalla­leišina!

Ķ grein ķrsks hįskólakennara ķ fjįrmįlum, C. Lucey, ķ Sunday Times tel­ur hann sjįlf­stęši Ķs­lands hafa skipt hér sköp­um. Ķrland varš nęr gjaldžrota viš aš bjarga bönkunum vegna auš­sveipni viš Evrópusambandiš, en hér sé hag­vöxt­ur góšur og meš žvķ mesta sem gerist ķ Evr­ópu, feršažjón­ust­an blómstri, einka­neyzla fari vax­andi, at­vinnu­leys­i minnkandi og vax­andi kaup­mįtt­ur. "Fjįr­magns­höft­in hafi aš mestu veriš af­num­in ķ sķšustu viku sem višbśiš vęri aš leiddi til frek­ari er­lendr­ar fjįr­fest­ing­ar į Ķslandi." (Mbl.is)
 
Ķ greininni, sem birtist ķ hinu vķšlesna brezka blaši ;sl. sunnu­dag 19. marz, fjall­ar Cormac Lucey, sem er lektor ķ fjįr­mįl­um viš Trinity Col­l­e­ge og Uni­versity Col­l­e­ge, Dublin, um žróun efna­hags­mįla į Ķslandi og gerir sam­an­b­urš viš heima­land sitt Ķrland.
 

Hvernig žetta geršist į Ķrlandi: Fylgdi skip­un­um frį Evr­ópska sešlabank­an­um og varš nęr gjaldžrota!

Lucey hef­ur grein­ina į žvķ aš rifja upp aš žegar alžjóšlega fjįr­mįlakrķs­an hafi stašiš sem hęst hafi Michael Noon­an, fjįr­mįlarįšherra Ķrlands, lagt įherslu į žaš aš Ķrland vęri ekki Ķsland. Meš žeim oršum hafi hann viljaš taka af all­an vafa um aš Ķrar myndu ekki aš fara sömu leiš og Ķslend­ing­ar žegar kęmi aš žvķ aš tak­ast į viš krķs­una. (Mbl.is, leturbr.jvj)

Og žaš var žaš sem kom žeim sjįlfum mest i koll!

Ķslend­ing­ar hafi ekki bjargaš ķs­lensk­um bönk­um frį gjaldžroti į mešan Ķrland hafi nęrri žvķ oršiš gjaldžrota viš aš bjarga žarlend­um bönk­um. Ķrar hafi variš 65 millj­öršum evra (rśm­lega 7.700 millj­öršum króna) af skatt­fé til žess aš koma ķ veg fyr­ir aš bank­ar fęru ķ žrot. Stór hluti žess fjįr­magns hafi endaš ķ vös­um kröfu­hafa bank­anna.

Lucey seg­ir aš žetta hafi ķrsk stjórn­völd įkvešiš aš gera ķ kjöl­far žess aš žįver­andi for­seti banka­stjórn­ar Evr­ópska sešlabank­ans, Jean-Clau­de Trichet, hafi hringt ķ Noon­an og varaš hann viš žvķ aš ef er­lend­ir kröfu­haf­ar fengju ekki sitt myndi „sprengja springa“ og aš žaš yrši ekki į vett­vangi Evr­ópu­sam­bands­ins held­ur į Ķrlandi. (Mbl.is)

Hręšslan og ofurtrśin į Evrópusambandiš varš hér Ķrum til hins mesta skaša sem žeir hafa bešiš į žessari öld. Ekki varš žeim hollt af rįšum Trichets, ekki frekar en fulltrśi sama Sešla­banka Evrópu (ESB-sešlabankanum) hafi reynzt okkur vel, žegar hann tók žįtt ķ žvķ meš fulltrśa fram­kvęmda­stjórnar ESB og fulltrśa ESB-dómstólsins ķ Lśxemborg aš dęma okkur sek og greišslu­skyld ķ śrskurši žess "geršar­dóms" sem nefndur er hér ķ nešanmįlsgrein.*

Gleymum žvķ ekki, aš žaš var "hrunstjórnin" sem bjargaši hag Ķslands.* Žęr fįu vikur vikur, sem fengust til žess eftir bankakreppuna haustiš 2008 og allt žar til Jóhönnu­stjórn tók viš eftir "bśsįhalda­byltingu" og uppgjöf Samfylk­ingar snemma įrs 2009, dugšu okkur til žess, aš mörkuš hafši veriš sś farsęla stefna, sem hélt okkur į réttu róli og bjargaši okkur frį grķšarlegri rķkisįbyrgš sem hefši trślega leitt Ķsland ķ gjaldžrot.

„Höld­um žvķ til haga aš eng­in sprengja sprakk ķ Reykja­vķk žegar stjórn­völd žar létu er­lenda kröfu­hafa taka skell­inn. Žaš sem meira er, žį er Ķrland ekki Ķsland, žar sem Ķsland hélt ķ pen­inga­legt full­veldi sitt. Geng­is­lękk­un um helm­ing gerši landiš alžjóšlega sam­keppn­is­hęft. Ķrland lagši sitt pen­inga­lega full­veldi inn ķ evru­svęšiš.“

Gengi evr­unn­ar hafi hękkaš gagn­vart helstu višskipta­mynt­um Ķrlands ķ kjöl­far efna­hagskrķs­unn­ar, einkum breska pund­inu. Žaš hafi aukiš į veršbólgu og aukiš enn į efna­hagserfišleika Ķra. Žrįtt fyr­ir fį­menni hafi Ķslend­ing­ar und­ir­strikaš sjįlf­stęši sitt meš žvķ aš halda ķ eig­in gjald­mišil og stašiš vörš um hags­muni sķna. (Śr frįsögn Mbl.is af greininni, lbr.jvj)

Og takiš sérstaklega eftir žessu:
 
Til sam­an­b­uršar hafi Ķrar fórnaš sjįlf­stęši sķnu meš žįtt­töku ķ gjald­mišli sem sner­ist um evr­ópska meg­in­lands­hags­muni og aušmjśk­ir fylgt fyr­ir­skip­un­um frį Evr­ópska sešlabank­an­um (skv. Lucey; Mbl.is).
 
Žar į eftir fer fjįrmįlalektorinn Lucey sķšan śt ķ aš kanna huganlegar įstęšur fyrir žessari greinilega ófarsęlu įkvöršun stjórnvalda į Ķrlandi:
 
Lucey tel­ur tvennt hafa žarna haft mik­il įhrif. Fyr­ir žaš fyrsta sś stašreynd aš Ķrland hafi lengi lotiš bresk­um yf­ir­rįšum įšur en žaš varš sjįlf­stętt.
 
Lucey seg­ir sam­skipta­sögu Ķra viš Bret­land hafa all­ar göt­ur sķšan haft grķšarleg įhrif į póli­tķsk­an hugs­un­ar­hįtt į Ķrlandi. Žegar Bret­ar hafi rįšiš Ķrlandi hafi stjórn­mįl­in snś­ist um aš draga śr įhrif­um žeirra og eft­ir aš sjįlf­stęšiš hafi veriš ķ höfn aš sjį til žess aš landiš vęri sem minnst hįš Bretlandi ķ efna­hags­legu til­liti.
 
Og žį gerist žetta:
 
„Žessi įrįtta hef­ur leitt okk­ur dżpra og dżpra ķ fang Evr­ópu­sam­bands­ins, jafn­vel svo djśpt aš bjarga kröfu­höf­um banka,“ seg­ir hann.
 
Og svo er žaš hin undirliggjandi skżr­ing­in. Hana telur Lucey "aš mestu leyti kažólskt hug­ar­far Ķra". Mót­męl­end­ur hafi frem­ur litiš į Bibl­ķ­una en eina įkvešna kirkju sem ęšsta trś­ar­lega valdiš, og hefši žaš leitt af sér ein­stak­lings­mišaša stjórn­mįla­menn­ingu.

„Kažól­ikk­ar leggja į hinn bóg­inn įherslu į eina stóra kirkju,“ seg­ir Lucey. Žetta hafi įhrif į stjórn­mįla­menn­ing­una žar sem frem­ur sé lögš įhersla į stór­ar stofn­an­ir sem bjóši upp į heild­ar­lausn­ir, eins og til aš mynda Evr­ópu­sam­bandiš, en aš nįlg­ast mįl­in meš sjįlf­stęšum hętti lķkt og Ķslend­ing­ar hafi gert. (Mbl.is)

 Jį, žessi ķrski hįskólamašur tel­ur aš sjįlf­stęši Ķslands hafi skipt sköp­um fyrir okkar farsęlu leiš og ašgreint okkur frį ógęfu lķtt sjįlfstęšra Ķra: 
  • „Viš žvöšrum um sjįlf­stęši en und­ir nišri vilj­um viš frek­ar sökkva okk­ur ķ fašm stórr­ar alžjóšastofn­un­ar, sama hversu flekk­ótt­ur fer­ill henn­ar kann aš vera. Frels­un­in, sem viš ķ raun žrįum, er frelsiš til žess aš žurfa ekki aš hugsa sjįlf­stętt.“
  • Žannig lżk­ur grein ķrska fręšimanns­ins Cormacs Lucey. (Mbl.is)
Og sannarlega er löngu kominn tķmi til aš Ķslendingar almennt geri sér fulla grein fyrir žvķ, hve rétt stefna var mörkuš hér strax į fyrstu vikum eftir bankahruniš, og įtti sig į gęfu okkar ķ žessu tilliti. Stöndum įfram meš sjįlfstęši Ķslands, žaš hefur svo sannarlega reynzt okkur affarasęlt hingaš til og engin įstęša til aš hvika af žeim grunni.
 
* Reyndar bjargaši fjįrmįlarįšherrann Įrni Mathiesen žvķ lķka lķka strax ķ nóv. 2008, aš Ķsland var ekki sett undir geršardóm Evrópusambandsins um Icesave-mįliš sérstaklega. Hann neitaši viš umhugsun aš skipa mann ķ žann geršardóm, og žar meš vorum viš óbundin žeim lagalega ranga śrskurši žess geršardóms, aš ķslenzka rķkiš vęri greišsluskylt vegna Icesave-reikninga einkafyrirtękisins Landsbankans! Viš getum bara rétt ķmyndaš okkur, hvaš ESB-mįlpķpan Benedikt Jóhannesson hefši gert ķ sporum Įrna Mathiesen!
 
Jón Valur Jensson.
 
Evrópski sešlabankinn.
Evr­ópski sešlabank­inn (AFP-mynd). --- En ekki er allt gull sem glóir, sjį greinina!

mbl.is Sjįlfstęšiš lykillinn aš įrangri Ķslands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Viš fögnum meš meirihluta Breta aš žeir verša vęntanlega gengnir śr ESB ķ marzlok 2019

Žann tķma tekur śr­sagn­ar­ferliš śr Evr­ópu­sam­band­inu, en 29. marz nk. virkjar rķkisstjórn Theresu May formlega 50. grein Lissa­bon-sįtt­mįl­ans, "nķu mįnušum eft­ir aš śr­slit śr žjóšar­at­kvęšagreišslu um Brex­it lįgu fyr­ir." (Mbl.is)

„Viš vilj­um aš višręšurn­ar hefj­ist taf­ar­laust,“ sagši talsmašur for­sęt­is­rįšherr­ans Th­eresu May viš blašamenn.

Rįšuneytiš sem fer meš śr­sögn­ina sagši ķ yf­ir­lżs­ingu ķ morg­un aš Tim Barrow, sendi­full­trśi Bret­lands ķ Brus­sel, hefši til­kynnt Don­ald Tusk, for­seta leištogarįšs Evr­ópu­sam­bands­ins, aš Bret­ar hygšust virkja 50. grein­ina mišviku­dag­inn 29. mars. (Mbl.is)

Og Bretar eru meš sinn sérstaka Brex­it-rįšherr­a, Dav­id Dav­is, sem lét hafa eft­ir sér, aš "Bret­ar hefšu tekiš sögu­lega įkvöršun um aš yf­ir­gefa sam­bandiš ķ at­kvęšagreišslunni 23. jśnķ 2016."

Žetta er ennfremur mjög athyglisvert og mikilvęgt:

[Theresa] May hef­ur sagt aš hśn sé til­bś­in til aš yf­ir­gefa sam­eig­in­leg­an markaš Evr­ópu til aš geta sett eig­in regl­ur um ašflutn­ing fólks. (Mbl.is)

Žaš veršur įhugavert aš fylgjast meš framvindu mįlsins! Bretar munu feta sig įfram eftir nżrri braut og žó gamalli aš stofni til, en žeir hafa löngum veriš mešal helztu mįlsvara višskiptafrelsis um vķša veröld.

Jón Valur Jensson.


mbl.is Hefja śrsagnarferliš 29. mars
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Frįleitt af ESB-hneigšum fjįr­mįlarįšherra aš žykjast verja sjįvarśtveginn

Žessi ESB-mašur, Bene­dikt Jó­hann­es­son, žarf aš fara aš lįta af sinni įreitni viš Lżšveldiš Ķsland, gjaldmišil žess og stofnanir.

  • "Nefndi hann sem dęmi aš krón­an lagaši sig ekki aš žörf­um sjįv­ar­śt­vegs­ins og jafn­vel held­ur ekki feršažjón­ust­unn­ar, eins og sjį mętti ķ dag.
  • Žį vęri ķs­lenskt sam­fé­lag aš missa til śt­landa żmis tęknistörf vegna geng­is krón­unn­ar." (Mbl.is)

Žetta er mašur sem er ķ ašstöšu til žess aš margfalda gjaldheimtu af ferša­mönnum til aš halda aftur af offjölgun žeirra (meš bęši skemmandi įhrifum į nįttśruna og meš skašręšis­įhrifum į krónuna og stöšu śtflutn­ings­greina); ennfremur yrši slķk aukin gjaldtekja bein leiš til aš fį meiri tekjur af ferša­mönn­um fyrir rķkissjóš til aš sinna krefjandi tķmabęrum skyldum, umfram allt ķ samgöng­umįlum og til žyrlu­sveitar Landhelgis­gęzlunnar.

En nei, hann lętur sér nęgja aš kyrja sķna gömlu möntru um aš kasta krónunni! Žó getur hann lķka reynt aš hrista af sér slyšruoršiš meš žvķ aš ganga ķ žaš naušsynjaverk meš Bjarna fręnda sķnum aš sjį svo um, aš annašhvort gefist Mįr sešlabankastjóri* upp fyrir kröfum jafnt verkafólks sem samtaka atvinnu­rekenda (ž.m.t. sjįvarśtvegs) aš lękka stżrivexti duglega (nišur ķ t.d. 2%), en žaš mundi minnka ašstreymi fjįrmagns frį vogunarsjóšum ķ bankakerfiš og hafa žar meš lękkandi įhrif į gengi krónunnar, sem ekki veitir af; eša aš vķkja Mį frį störfum meš ešlilegri lagabreytingu. Allur al­menningur, langžjįšur af banka­aršrįni launa sinna, tęki žessu lķka fagnandi.

En Benedikt kaus frekar aš velta sér upp śr "žeim [ķmyndaša] vanda sem fęl­ist ķ krón­unni"! Allt žjónar žetta undir hans ESB-innlimunarstefnu. Og vķst er, aš sķzt žarf ķslenzkur sjįvarśtvegur į žvķ aš halda aš Ķslandi verši trošiš inn ķ evrópska stórveldiš, sem ekki ašeins hefur rįšizt į žjóš okkar ķ makrķl- og Icesave-mįlum, heldur myndi gera okkur žį óbętanlegu skrįveifu aš "Evr­ópu­sambandsvęša" ("žjóšnżta" ķ žįgu ESB) sjįvaraušlindir okkar eins og spęnskur sjįvar­mįlastjóri ESB oršaši žaš.

En Benedikt ętti aš horfa ķ tölurnar um hrapandi gengi flokks sķns, "Višreisnar", sem er ekki sķšur öfug­męla­nafn en önnur fyrri skašręšis­samtök Benedikts, "Įfram"-hópurinn (sem vildi leggja į okkur grķšarlegar, ólögmętar Icesave-skuldbindingar ķ žįgu brezku og hollenzku rķkissjóšanna, aš eindreginni ósk og kröfu Evrópusambandsins) og "Jį Ķsland"-hópur innlimunarsinnanna!

* Og žessi sešlabankastjóri hefur ekki ašeins įralanga okurvextina į sinni samvizku, heldur geršist einnig, eins og fleiri, arfaslakur rįšgjafi ķ Icesave-mįlinu, svo aš fjarri fer žvķ, aš žessi fyrrverandi Marxisti sé óskeikull. Hann er žaš ekki frekar en Hafrannsóknastofnun.

Jón Valur Jensson.


mbl.is Krónan ekki heppileg til frambśšar
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

U-beygja 1. rįšherra Skotlands: vill EKKI Evrópu­sambands­ašild Skotlands, heldur EFTA-ašild :)

Image result for Nicola Sturgeon Žessi fyrsti rįšherra, Nicola Stur­geon, hef­ur žar meš

lagt į hill­una žį stefnu Skoska žjóšarflokks­ins, aš landiš sęki um inn­göngu ķ Evr­ópu­sam­bandiš, öšlist žaš sjįlf­stęši frį breska kon­ung­dęm­inu. Žetta kem­ur fram į frétta­vef breska dag­blašsins Daily Tel­egraph ķ dag. (Mbl.is)

Framhald frétt­arinnar er ekki lķtiš įhugavert fyrir okkur Ķslendinga:

Ķ staš [Evrópusambandsašilar] vilji Stur­geon aš Skot­land sęk­ist eft­ir ašild aš Frķversl­un­ar­sam­tök­um Evr­ópu (EFTA), verši landiš sjįlf­stętt. Žar eru fyr­ir Ķsland, Nor­eg­ur, Sviss og Liechten­stein. Stur­geon hef­ur bošaš žjóšar­at­kvęši um hvort Skot­land skuli lżsa yfir sjįlf­stęši en slķkt kosn­ing fór sķšast fram 2014 žar sem sjįlf­stęši var hafnaš. (Mbl.is, leturbr. jvj)

Įkvöršun um žį žjóšaratkvęšagreišslu um sjįlfstęši er žó lķka hįš samžykki brezka žings­ins,

... en Th­eresa May, for­sęt­is­rįšherra Bret­lands, hef­ur sagt aš ekki komi til greina aš af slķkri kosn­ingu verši fyrr en višręšum breskra stjórn­valda viš Evr­ópu­sam­bandiš um śt­göngu Breta śr sam­band­inu verši lokiš. Fyrr viti skosk­ir kjós­end­ur ekki hvaša val­kost­um žeir standi frammi fyr­ir. (Mbl.is)

Formlegt śtgönguferli Bretlands hefst nś ķ loka žessa marzmįnašar, žegar 50. greinin veršur virkjuš, eins og viš sögšum frį hér.

Nicola Sturgeon, 46 įra, hefur veriš 1. rįšherra Skotlands frį 2014.

Ķ fréttinni kemur einnig fram, aš Skotar hafa veriš aš missa trśna į Evrópusambandiš, "efasemdir" um žaš hafa "fariš vax­andi ķ land­inu," og jafnframt hefur dregiš śr stušningnum viš sjįlfstęši landsins:

Žannig eru 57% nś and­vķg sjįlf­stęši sam­kvęmt könn­un­inni sem fyr­ir­tękiš Yougov gerši fyr­ir breska dag­blašiš Times. 43% styšja hins veg­ar sjįlf­stęši ... en 55% skoskra kjós­enda studdu įfram­hald­andi veru ķ breska kon­ung­dęm­inu 2014 į mešan 45% vildu aš Skot­land lżsti yfir sjįlf­stęši. (Mbl.is)

Ef svo fęri, aš Skotland yrši sjįlfstętt, yrši įnęgjulegt, ef skozka žjóšin sęi hag sķnum betur borgiš aš ganga ķ Frķverslunarsamband Evrópu (EFTA) heldur en meš ESB-ašild, sem m.a. leggur žunga byrši į skozka sjómenn varšandi meint fiskveiširéttindi ESB-rķkja. EFTA žvingar lönd sķn ekki til žess aš taka į sig löggjöf um margvķslegustu mįlefni, löggjöf sem žar skuli njóta formlegs framgangs fram yfir landslög, ef hvaš rekst žar į annars horn, og ķ EFTA er engin žróun ķ įtt til rķkjasamruna og mišstżringar bandalagsins, hvaš žį til stofnunar eigin hers o.s.frv., eins og nś er kominn greinilegur įhugi į ķ her­bśšum Brussel-manna, sbr. umręšu um žaš sl. haust.

EFTA er žar aš auki komiš meš frķverzlunarsamninga viš fjöldamörg önnur rķki, m.a. Kanada o.fl. Vesturheimsrķki. Žetta er žrifleg og jįkvęš alžjóšasamvinna og śtlįtalaus fyrir ašildarrķkin, ólķkt hinu žunglamalega Evrópusambandi, sem žjóširnar žar, allt frį Eyjahafi til Noršursjįvar, eru sķfellt aš verša óįnęgšari meš, t.d. lżšręšishallann žar og stjórnsemina.

Žessi frétt frį Skotlandi er greinilega įfall fyrir ESB-innlimunarsinna į Ķslandi.

Jón Valur Jensson.


mbl.is Skotland standi fyrir utan ESB
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Bretland mun ganga śr Evrópusambandinu, a.m.k. England! 50. greinin virkjuš ķ lok žessa mįnašar!

Nešri deild brezka žingsins hef­ur samžykkt frum­varp Th­eresu May um aš hefja śrsögn Breta śr ESB. Tveim­ur breyt­ing­ar­til­lög­um, sem lį­v­aršadeild žings­ins hafši lagt fram, var hafnaš.

Frum­varpiš veršur nś lagt ķ heild sinni fyr­ir lį­v­aršadeild­ina, en breyt­ing­ar­til­lög­ur henn­ar hljóšušu upp į aš vernda rétt­indi rķk­is­borg­ara ESB ķ Bret­landi og aš auka įhrif žings­ins į lok­anišur­stöšu samn­ingavišręšna um brott­göng­una. (Mbl.is)

Frum­varpiš veršur nś sent til Elķsabetar drottningn­ar "og gęti jafn­vel oršiš aš lög­um į morg­un," segir hér ķ frétt Mbl.is ...

For­sęt­is­rįšherr­ann gęti žį virkjaš 50. grein Lissa­bon-sįtt­mįl­ans hvenęr sem er og žannig hafiš višręšur sem bś­ist er viš aš muni standa yfir ķ tvö įr. Aš žeim lokn­um veršur Bret­land fyrsta full­valda rķkiš til aš yf­ir­gefa sam­bandiš.

En žessi löggilding žess aš virkja 50. greinina veršur žó ekki į morgun ...

Talsmašur May virt­ist hafna öll­um bolla­legg­ing­um um aš laga­grein­in verši virkjuš į morg­un, eft­ir samžykki drottn­ing­ar­inn­ar.

„Viš höf­um talaš skżrt um žaš aš for­sęt­is­rįšherr­ann muni virkja 50. grein­ina ķ lok mars­mįnašar,“ sagši talsmašur­inn fyr­ir at­kvęšagreišslu žings­ins og lagši mikla įherslu į oršiš „lok“. (Leturbr.jvj)

Žetta ętti nś aš kęta alla Breta, sem losna vilja viš Evrópusambandiš, og eins veršur žvķ fagnaš hér į Ķslandi mešal andstęšinga žess aš Ķslandi verši rennt inn ķ žetta stórveldi eins og ekkert sé. Og eitt er vķst, aš įhugi žjóšarinnar į "ESB-ašild" hefur sjaldan eša aldrei veriš minni en nś, enda eru įhangendur žessa fyrirbęris alveg hęttir aš krefjast žjóšaratkvęšagreišslu um mįliš!

Jón Valur Jensson.


mbl.is Bretar og Skotar stefna į sjįlfstęši
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Frįleit tillaga um bein og aušveld įhrif Evrópu­sambands­borgara į ķslenzkar kosningar

ESB-flokkurinn "Višreisn" hefur misst mikiš af fylgi sķnu, en žjón­ar enn sķnum herra, evr­ópska stór­veld­inu. Žaš sést af grófri til­lögu fjög­urra žing­manna flokks­ins sem mišar aš žvķ "aš er­lend­ir rķk­is­borg­ar­ar sem bś­sett­ir eru hér į landi fįi kosn­ing­ar­rétt til sveit­ar­stjórna­kosn­inga fyrr en kvešiš er į um ķ nś­ver­andi lög­um." (Mbl.is)

Sam­kvęmt nś­ver­andi lög­um fį rķk­is­borg­ar­ar Noršur­land­anna kosn­ing­ar­rétt til sveit­ar­stjóra eft­ir žriggja įra sam­fellda bś­setu hér į landi. Borg­ar­ar EES-rķkja og rķkja utan EES fį slķk­an kosn­ing­ar­rétt eft­ir fimm įra bś­setu.

En nś leggja žessir fjórir žingmenn til, "aš rķk­is­borg­ar­ar EFTA- og ESB-rķkja hljóti kosn­ing­ar­rétt žegar viš lög­heim­il­is­flutn­ing [til Ķslands], en aš rķk­is­borg­ar­ar rķkja utan EFTA og ESB hljóti kosn­ing­ar­rétt eft­ir aš hafa veriš bś­sett­ir į Ķslandi ķ žrjś įr,“ eins og seg­ir ķ grein­ar­gerš meš frumvarpi fjórmenninganna um žetta mįl.

Bent er į aš er­lend­ir rķk­is­borg­ar­ar séu ķ dag 8% allra ķbśa lands­ins og aš flutn­ings­mönn­um žyki rétt aš gefa žess­um hópi aukiš vęgi og auk­in völd žegar komi aš įkvöršunum sem teng­ist nęrum­hverfi hans. (Mbl.is)

En meš žessu gętu viškomandi oft haft śrslitaįhrif į visst mannval og flokkaval til stjórnar bęja og sveitartfélaga landsins, fólk sem er jafnvel nįnast ekkert inni ķ okkar mįlum, en getur gert žaš "fyrir vinskap manns" og vegna žrżstings frį eigin hópi aš kjósa įkvešna lista (td. ESB-hlynntan lista) eša vissa frambjóšendur öšrum fremur.

Flutn­ings­menn frum­varps­ins hafa ekki trśveršugleika sem óhįšir, žjóšhollir stjórnmįlamenn, žau eru öll meš žaš į bakinu aš hafa beitt sér eindregiš fyrir endanlegri innlimun Ķslands ķ Evrópusambandiš, en žau eru: Hanna Katrķn Frišriks­son, Jón Stein­dór Valdi­mars­son, Jóna Sól­veig El­ķn­ar­dótt­ir og Pawel Bartoszek.

Um žetta fólk kom eftirfarandi fram ķ kryfj­andi grein (meš višaukum hér):*

Jóna Sólveig Elķnar­dóttir, nżkjör­inn 9. žing­mašur Sušur­kjör­dęmis, fyrir Viš­reisn, en hśn var sér­fręš­ingur hjį sendi­nefnd Evrópu­sam­bandsins į Ķslandi og vefstjóri hjį Evrópu­stofu 2011-2013, skv. ęvi­įgripi hennar į althingi.is, og flutti erindi į ašal­fundi "Jį Ķsland!" 4. sept. 2014. [En "Jį Ķsland" er um 4.600 manna félagsskapur undir stjórn höršustu ESB-innlimunarsinna.] Nś er žessi kona oršin formašur utanrķkismįlanefndar Alžingis (!), ennfremur 2. varaforseti Alžingis og situr m.a. ķ velferšarnefnd og žingmanna­nefnd Ķslands og Evrópu­sam­bandsins.

Jón Stein­dór Valdi­marsson, kjörinn formašur stjórnar "Jį Ķsland!" frį stofnun 2009 (og vogaši sér žó įriš 2010 aš bjóša sig fram til stjórnlagažings til aš véla um stjórnarskrįna, žótt hann nęši reyndar ekki kjöri), ašstošar-framkvstj. og sķšar frkvstj. Samtaka išnašarins (SI) 1988–2010 (oršinn frkvstj. žar 2008), stofnfélagi og stjórnarmašur ķ Višreisn, nż­kjörinn alžm. flokksins, er nś 1. varaformašur hinnar įhrifamiklu stjórnskipunar- og eftirlits­nefndar og meš sömu stöšu ķ efnahags- og višskipta­nefnd.

Hanna Katrķn Frišriksson, ķ fram­kvęmda­rįši "Jį Ķsland!" (–2015–2016), kosin alžm. Višreisnar ķ haust, er nś formašur žingflokksins og 1. varaformašur fjįrlaganefndar, į sęti ķ žingmanna­nefnd Ķslands og Evrópu­sam­bandsins og er formašur Ķslandsdeildar žing­manna­nefnda EFTA og EES.

Pawel Bartoszek, nżkjörinn alžingismašur Reykjavķkurkjördęmis sušur fyrir Višreisn, ķ fram­kvęmda­rįši "Jį Ķsland!" a.m.k. 2015–16, sat ķ hinu ólögmęta stjórnlagarįši, sem samžykkti billega leiš til aš koma Ķslandi hratt inn ķ Evrópu­sambandiš, en batt um leiš svo um hnśtana, aš žjóšin fengi ekki aš krefjast žjóšar­atkvęša­greišslu um aš ganga śr stórveldinu! Hann er nś m.a. ķ alls­herjar- og mennta­mįla­nefnd, 1. varaform. umhverfis- og samgöngu­nefndar og situr ķ Ķslandsdeild žings Öryggis- og samvinnu­stofnunar Evrópu (ÖSE).

Jį, žaš vantar ekki, aš žau hafa komiš sér vel fyrir ķ stjórnkerfi Alžingis, raunar langt umfram žeirra litla fylgi nś. Og svo er greinilega keyrt į žaš aš žókknast Evrópusambandinu ķ hvķvettna, eins og ķ mįlinu sem rakiš var hér ofar. Frum­varpiš sjįlft er hér.

Jafnvel enn hęttulegri en įhrif ofangreindra fjögurra žingmanna er valda­ašstaša rįšherra flokksins, Benedikts ESB-manns į stóli fjįrmįlarįšherra, Žorgeršar Katrķnar Gunnars­dóttur sem sjįvar­śtvegs- og land­bśnašar­rįšherra og Žorsteins Vķglundssonar, mešlims mešlimur "Jį Ķsland!", sem félags- og jafnréttismįlarįšherra.
 

Jón Valur Jensson.


mbl.is Fįi kosningarétt strax viš bśsetu
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

"Ég mundi segja nei!" - Hressandi andblęr af ESB-höfnun norska fjįrmįlarįšherrans

Ekki eykst stušningur viš inn­göngu ķ Evrópu­sambandiš ķ Nor­egi. Nś hefur Siv Jen­sen, leištogi norska Fram­fara­flokks­ins, lżst žvķ yfir, aš hśn myndi segja NEI viš tillögu um inn­göngu ķ Stór­žinginu.

Siv Jensen, leištogi norska Framfaraflokksins.
Ljós­mynd M.Fröder­berg

Fari svo, aš hennar afstaša verši ofan į į landsfundi flokksins ķ maķ, yrši žaš ķ fyrsta sinn ķ sögu hans, sem tekin vęri af­staša gegn inn­göngu lands­ins ķ Evr­ópu­sam­bandiš.

Til žessa hef­ur flokk­ur­inn sem slķk­ur ekki tekiš form­lega af­stöšu til mįls­ins en žess ķ staš lagt įherslu į aš norska žjóšin ętti aš taka žį įkvöršun ķ žjóšar­at­kvęšagreišslu. (Mbl.is segir frį.)

Viš könnumst viš sama sönginn hjį sumum okkar eigin flokkum, sem žora ekki aš opinbera eigin afstöšu ķ reynd. En ljóst er, aš nś hefur žessi gamla afstaša Fram­fara­flokks­ins breytzt:

Fram kem­ur į frétta­vef norska dag­blašsins Nati­on­en aš efa­semd­ir um Evr­ópu­sam­bandiš hafi hins veg­ar fariš vax­andi inn­an Fram­fara­flokks­ins. Mįl­efna­nefnd flokks­ins ķ ut­an­rķk­is­mįl­um legg­ur til aš tek­in verši upp sś stefna aš hafna inn­göngu Nor­egs ķ sam­bandiš og enn­frem­ur aš opnaš verši į end­ur­skošun samn­ings­ins um Evr­ópska efna­hags­svęšiš (EES).

Lögš er įhersla į aš EES-samn­ing­ur­inn hafi skipt miklu mįli fyr­ir hags­muni Nor­egs. Hins veg­ar žyrfti aš fram­fylgja hon­um meš strang­ari hętti į sum­um svišum, en aš öšrum kosti žyrfti aš end­ur­skoša hann, eins og seg­ir ķ drög­um mįl­efna­nefnd­ar­inn­ar. (Mbl.is)

Og hér mega ķslenzkir lesendur hafa hugfast, aš žaš er einmitt Fram­fara­flokk­ur­inn sem mynd­ar nś­ver­andi rķk­is­stjórn Nor­egs ķ sam­starfi viš norska Hęgri­flokk­inn.

Žó vill leištoginn Siv Jen­sen ekki kalla eft­ir žvķ aš EES-samn­ingn­um verši sagt upp. Flokk­ur­inn vilji ein­fald­lega betr­um­bęta hluta samn­ings­ins, sagši hśn į fundi fram­kvęmdarįšs flokks­ins sl. laugardag.

Jen­sen lagši enn­frem­ur įherslu į aš milli­rķkjavišskipti vęru Noršmönn­um mjög ķ hag. Henni hugnašist ekki aš tekn­ir yršu aft­ur upp toll­ar ķ višskipt­um viš Evr­ópu­sam­bandiš eša önn­ur rķki ķ heim­in­um. Žvert į móti vildi hśn sjį meiri milli­rķkjavišskipti.

Spurš hvort hugs­an­legt vęri aš samžykkt yrši į lands­fundi Fram­fara­flokks­ins sś stefna aš segja EES-samn­ingn­um upp, sagši hśn lands­fund­inn sjįlf­stęšan ķ įkvöršunum sķn­um en hins veg­ar teldi hśn aš breiš samstaša vęri um mik­il­vęgi samn­ings­ins. (Mbl.is)

Hér er žaš reyndar spurning, hvort óvinsęldir ESB-ašildarkostsins mešal norskra kjósenda hafi įhrif į afstöšu formannsins:

Jen­sen var einnig spurš aš žvķ hvort stefnu­breyt­ing Fram­fara­flokks­ins vęri til­kom­in vegna žess aš Mišflokk­ur­inn hefši veriš auka fylgi sitt sam­hliša haršari af­stöšu gegn inn­göngu Nor­egs ķ Evr­ópu­sam­bandiš. Sagši hśn svo ekki vera.

„Žessi umręša hef­ur lengi fariš fram inn­an Fram­fara­flokks­ins,“ sagši Jen­sen. Žaš kęmi žvķ ekki į óvart aš žess sęj­ust merki ķ drög­um aš ut­an­rķk­is­stefnu flokks­ins og žeirri umręšu sem įtt hefši sér staš ķ ašdrag­anda lands­fund­ar­ins.

En žaš er lķka ljóst, aš sjįlf hefur hśn kśvent ķ mįlinu: Hśn var var hlynnt žvķ aš fara inn ķ ESB fyrir 22 įrum, en ekki lengur:

Sjįlf sagšist Jen­sen hafa greitt at­kvęši meš žvķ aš ganga ķ Evr­ópu­sam­bandiš žegar Noršmenn kusu um žaš ķ žjóšar­at­kvęši 1994. Hins veg­ar vęri hśn annarr­ar skošunar ķ dag. „Ķ dag myndi ég kjósa nei.“

Og hśn bendir į žį uggvęnlegu valdsamruna-žróun ķ stórveldinu, sem gętt hefur ķ stórum stķl ķ millitķšinni:

Evr­ópu­sam­bandiš sner­ist [nś] ekki leng­ur um višskipti og minna reglu­verk, held­ur laga­setn­ingu sem rķki sam­bands­ins hefšu ekki vald yfir. „Višskipta- og frišar­verk­efniš hef­ur oršiš aš skriff­innsku­verk­efni.“

Žaš er hressandi andblęr hreinskilni ķ oršum žessa formanns norręns stjórnmįlaflokks, en Siv Jensen hefur veriš fjįrmįlarįšherra ķ norsku rķkisstjórninni sķšan 2013.
 
Jón Valur Jensson.

mbl.is „Ķ dag myndi ég kjósa nei“
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband